Bashkia Delvinë

 

Bashkia Delvinë

Manastiri  Kamenosë.Delvinë

Manastiri është ndërtuar në vitin 630 por ka  patur edhe një rindërtim  në vitin 1032. Kisha e Shën Mërisë është rindërtuar në vitin 1580 dhe është restauruar nga piktori Mihal nga Jerma, në vitin 1662. Manastiri ka patur një bibliotekë shumë të pasur dhe porta e jashtme e tij ka patur përpunim dekorativ të veçantë me hark të dyfishtë. Ruhet në gjendje të mirë kisha por ka dëmtime të mureve dhe konakëve të manastirit.Manastiri ndodhet i pozicionuar rreth 2km. në lindje të Delvinës dhe mund të vizitohet me anë të një rruge të pasfaltuar.

Xhamia e Gjin Aleksit. Rusan

Xhamia ndodhet në qendër të fshatit Rusan dhe përbën një kompleks arkitektonik së bashku me dy tyrbe. Përmendet nga historiani turk E.Çelebiu në shek.XVII. Specialistët janë të mendimit se ajo është ndërtuar midis fundit të shek.XVI dhe fillimit të shek.XVII. Ruhet në gjendje deri diku të mirë.Ka patur edhe ndërhyrje  restauruese nga institucionet shtetërore.Vizitohet me anë të një rruge të asfaltuar nga Delvina për në fshatin Rusan

Kështjella e Delvinës

Ndodhet në qytetin e Delvinës, në një pikë strategjike që ka dominuar zonën përreth. Kështjella ka një sipërfaqe prej 0.17ha, ngrihet mbi një kurriz  kodre dhe në truallin brenda saj  dallohen  rrënoja të ndryshme. Bazuar në të dhënat historike dhe teknikën e ndërtimit fillestar të saj, kështjella e Delvinës fillimet e saj i ka në shek. XI - XII dhe formën e plotë e arrin në shek. XIII - XIV. Ruhen muret rrethuese dhe është e vizitueshme me anë të një rruge automobilistike.

Kompleksi islamik.Delvinë

Kompleksi islamik përfaqëson kullijen e dikurshme osmane, në përbërje të të cilës hynin banja, xhamia,tyrbet,imareti, krojet etj. Në përgjithësi objektet ruhen gjendje të mirë edhe për faktin se kanë patur një restaurim gjatë viteve të fundit.Janë të vizitueshme  me rrugë nga qendra e Delvinës.

Banja e Delvinës

Ndodhet në lagjen e vjetër Xhermëhallë, ngjitur me kalanë mesjetare. Banja ruhet në gjendje relativisht të mirë dhe vitet e fundit është përfshirë në projektin e restaurimit të  kompleksit islamik  në lagjen Xhermëhallë.Është e vizitueshme me anë të rrugës automobilistike nga qendra e Delvinës.

Ansambli ndërtimor.Rusan

Ansambli shtrihet në një terren të rrafshët  dhe fuqia ekonomike e pronarit ka bërë që mjeshtrat ndërtues t‘i kushtojnë një përkujdesje shëmbullore ndërtimit të tij. Banesa është një ndërtim familjar dhe brenda saj përmblidhen të gjitha funksionet jetësore të asaj periudhe, duke  krijuar një harmoni të plotë në kompozimin arkitektonik të  ansamblit. Ansambli është ndërtuar në vitin 1858. Ruhet në gjendje shumë të dëmtuar dhe mund të vizitohet me anë të rrugës automobiliste përmes fshatit Rusan.

Fshati rrënojë i Kamenicës

Kamenica përmendet në regjistrin osman të vitit 1431 - 32 me gjithsej 262 banesa. Dhe shtrihej mbi dy kodra të bashkuara mes tyre me një qafë. Rrënojat ruhen në gjendje të mirë për shkak të punimit me cilësi dhe lidhësit të fortë me të cilin janë punuar. Gjendja pothuajse e njëllojtë e rrënojave të banesave vërteton mendimin për një braktisje kolektive të fshatit për arsye madhore. Si periudhë e braktisjes mendohet të jetë midis fundit të shek XVI e fillimit të shek XVII.

Kishat e Kamenicës

Kamenica ka patur  shtatë kisha të shpërndara në lagjet e fshatit, të gjitha  me konstruksion guri të punuar ashpër dhe të thjeshta në planimetri. Përveç kishës që ndodhet në perëndim të fshatit dhe që datohet midis shek.XIV-XV, të gjitha kishat e tjera janë të periudhës para turke dhe ruhen deri në nivelin e çatisë. Janë të vizitueshme nga ana e rrugës automobilistike Delvinë-Rrëzomë.Ngjitja në kodër realizohet më vështirësi për shkak të terrenit të thyer.

Kisha e Senicës

Kisha paraqet  një bazilikë trenefshe të ndërtuar në vitin 1896. Pranë saj ndodhet një këmbanore, që daton e ndërtuar më 1818 dhe që  është unikale në të gjithë zonën. Këmbanorja është më e vjetër dhe  mendohet se kisha është ngritur në themelet e një kishe më të vjetër. Kisha ka patur një restaurim kohët e fundit dhe ndodhet mbi fshatin Senicë.Është e vizitueshme me anë të rrugës automobilistike për në fshatin Senicë.

 

 

 

 

Varri i Vergoit

Varri familjar i Vergoit ka formën e katërkëndëshit këndrejtë dhe është ndërtuar në vitin 1827. Dallohet pjesa e sipërme e muraturës e punuar me mjeshtëri. Fillimisht varri ka qenë i mbulur me çati. Ruhet në gjendje relativisht të mirë brenda fshatit Vergo.Është lehtësisht i vizitueshëm.

Urat e gurta. Rrëzomë. Delvinë

Rrëzoma përfaqësohet nga lugina e lumit të Kalasës dhe  gjatë periudhës së Mesjetës, janë ndërtuar shumë rrugë me kalldrëm dhe ura të gurta. Urat e Rrëzomës datohen të ndërtuara kryesisht gjatë periudhës së Pashallëkut të Ali Pashë Tepelenës, nga fundi i shek XVIII deri në mesin e shek. XIX.

Ura e Çinës

Ura e Çinës, ndodhet në rrugën Delvinë – Bregu i Detit, kalldrëmi i së cilës ruhet akoma mirë dhe  kalon rrëzë vargmalit të Lavanit. Sipas gojëdhënës, ura është ndërtuar për nder të një gruaje. Ka vetëm një hark në formë segmenti rrethor me mbështetje të pjerrëta, ruhet në gjendje të mirë dhe ndodhet pranë rrugës automobilistike.Është lehtësisht e vizitueshme disa dhjetra metra poshtë udhës automobilistike.

Ura e Tatzatit

Ura ka qenë ndërtuar mbi lumin e Kalasës,pranë burimeve të tij dhe nën kreshtën shkëmbore mbi të cilën ngrihet fshati Tatzat.Ura ka patur vetëm një hark madhështor më hapësirë 9m. Aktualisht është jashtë funksionit për shkak se u rrënua para disa viteve.Ruhen këmbët e urës në të dy brigjet e lumit.Është lehtësisht e vizitueshme pranë rrugës automobilistike.

Ura Jesir I

Ura ndodhet rreth 200m. poshtë urës së Tatzatit në drejtim të jugut me një lartësi të harkut prej 3.2m. Harku ka një hapësirë drite preh 8.8m.Ura ka patur parapet nga gjurmët në anët e kalldrëmit. Ura ruhet në gjendje të mirë por nuk përdoret më.Është lehtësisht e vizitueshme për shkak të afërsisë me rrugën automobilistike.

Ura e Kalasës

Ura e Kalasës ndodhet pranë një mulliri që daton në vitin 1910, sipas një mbishkrimi në paturën e derës dhe një dërstile në formën e një vaske të hapur në shkëmb për përpunimin e leshit.Ura ka lidhur dy lagje të Kalasës dhe ka qenë në funksion deri vitet e fundit.Gjatësia e urës është 20m. me hapësirë drite 9m. Në të dy anët e urës ruhen kalldrëmet e rrugëve që lidhnin dikur Kalasën me Bregun e Detit. Ura ruhet në gjendje të mirë dhe ngjitur me të është ndërtuar një urë betoni për makinat.Lehtësisht e vizitueshme midis lagjeve të fshatit Kalasë.

Ura Jesir II

Edhe kjo urë ka qenë në funksion të lidhjes së dy lagjeve të vjetra të fshatit Kalasë. Ura ruhet në gjendje të mirë dhe të imponohet për gjatësinë e saj prej 35m. Kalldrëmi i urës ka patur dy duar ndërtimi nga të cilat faza e parë ka përdorur gurë gëlqeror të vendosur këlliç. Kryesisht është në përdorim të blegtorëve të zonës gjatë transportit me kuaj.

FINIQI (Foinike)

Finiqi ka qenë një qendër e madhe dhe e rëndësishme ekonomike - shoqërore, kulturore e politike në Epir, qysh në  shek V p.e.s. Ajo e vazhdoi jetën e saj gjatë gjithë periudhës qytetare, deri në Antikitetin e Vonë. Lindja e qytetit në  shek. V p.e.s. përcakton periudhën e parë të zhvillimit të tij. Shek. IV p.e.s. deri në shek. I p.e.s.  shënon  zhvillimin më  të madh të qytetit që rrethohej me mure 2km. të gjata në një sipërfaqe deri në 57ha. Qyteti i Finiqit arrin kulmin kur bëhet kryeqytet i Epirit në periudhën e Lidhjes Epirote, gjatë shek.III p.e.s. Aktualisht në Finiq vazhdojnë kërkimet shkencore dhe arkeologjike. Qyteti i Foinikës ndodhet 9km. në lindje të Sarandës dhe rruga e re automobilistike ka lehtësuar vizitat turistike.

Kisha e Shën Thanasit. Pecë

Kisha është ndërtuar dhe pikturuar në vitin 1525. Është kishë e vogël, me ikonostas druri që ambientin e altarit nga  absida gjysëm rrethore. Kisha përmendet për praninë  në afresket e ikonostasit  të saj të portretit të Shën Terinit, i cili u martirizua në Butrint në shek.II e.s. Kisha ruhet në gjendje të mirë dhe ndodhet midis fshatit Pecë dhe rrugës nacionale Delvinë-Muzinë.Lehtësisht e vizitueshme.

Manastiri i Shën Triadhës. Kardhikaq

Manastiri ndodhet mbi një kodër strategjike, e cila me pozitën e saj zotëron territorin përreth fshatit Kardhikaq. Kisha pasbizantine e Shën Triadhës dhe muret rrethuese të konakëve të manastirit ndodhen në gjendje rrënojë. Bazuar në një mbishkrim, specialistët mendojnë se kisha është restauruar në vitin 1827.  Specialistët shprehen se kisha datohet në fundin e shek.XVI.Arrihet për rreth gjysëm ore me anë të një rruge këmbësore nga ana e fshatit Kardhikaq.

 

 

Manastiri i Shën Kollit. Mesopotam

Manastiri i fortifikuar i Shën-Kollit ndodhet në një kodër pranë fshatit Mesopotam, 3km. në lindje të fshatit Finiq dhe 15km. në lindje të Sarandës. Aktualisht kanë mbijetuar kisha, konakët dhe rrënoja të mureve. Kisha e Shën Kollit  është ndër kishat bizantine më të mëdha që ruhen në Shqipëri, e veçantë si tip arkitektural dhe   paraqitet me mjaft meremetime, nga duar dhe në kohë të ndryshme të cilat ia kanë ndryshuar pothuajse krejtësisht pamjen.  Gojëdhënat flasin për një manastir të fortifikuar, shumë të vjetër, të ndërtuar mbi një tempull pagan, të cilin studjuesit  ia atribuojnë Poseidonit. Në muret e kishës së Shën Kollit  në Mesopotam dhe rreth saj ndodhen disa fragmente arkitektonike të periudhës helenistike. Kisha datohet në shek.XIII.Është lehtësisht e vizitueshmë,rreth 1km. larg nga rruga nacionale.

Vendbanimi i fortifikuar i Qiroflekasit.Vergo

Vendbanimi ndodhet i pozicionuar midis fshatrave Senicë e Vergo, në një kodër që zotëron territorin rreth e qark dhe nga vendasit quhet edhe  Rrathët e Qiroflekasit. Muri rrethues  i përbëhet prej blloqe gurësh me përmasa të ndryshme që arrin një gjerësi deri në 2.50m. Brenda rrethimit dallohen disa banesa me mure në formë eliptike. Vendbanimi datohet në periudhën e Bronzit të Vonë. Ndodhet në gjendje të rrënuar dhe me vështirësi pë t’u arritur vetëm me udhë këmbësore.

Kështjella e Kalasës

Kalasa përmendet si kështjellë për herë të parë më 1581 me emrin Kasteli dhe nën sundimin e Venedikut. Më 1670  u pushtua nga Gjedik Ahmet Pasha nën sulltan Bajazitin II. Kështjella ka qenë ndërtuar mbi një kodër në të majtë të lumit të Kalasës. Bazuar në të dhënat planimetrike dhe ngjarjet historike, kështjella e Kalasës mendohet të jetë ndërtuar midis viteve 1537 - 1570. Ruhet në gjendje të rrënuar brenda fshatit Kalasë dhe është lehtësisht e vizitueshme.

 

 

 

Close