Zbuloni Qarkun Vlorë
Nga gjiri i Vlorës te Butrinti dhe nga Llogaraja te lugina e Bistricës, Qarku Vlorë bashkon bregdetin e Jonit e të Adriatikut me qytete antike, kala, fshatra prej guri dhe parqe natyrore. Më poshtë gjeni destinacionet kryesore të shtatë bashkive të qarkut dhe disa itinerare orientuese.
Bashkitë: Vlorë · Selenicë · Himarë · Sarandë · Delvinë · Finiq · Konispol · Itinerare · Udhëzues
Bashkia Vlorë
Sheshi i Flamurit dhe Monumenti i Pavarësisë
Vendi ku u shpall Pavarësia më 28 Nëntor 1912 dhe zemra e kujtesës historike të Vlorës. Shëtitja mund të vazhdojë drejt zonës historike të qytetit dhe Xhamisë së Muradies.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Sharon Hahn Darlin, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Muzetë e Vlorës
Muzeu i Pavarësisë Kombëtare, Muzeu Historik dhe Muzeu Etnografik paraqesin aspekte të ndryshme të historisë dhe të jetës së qytetit. Për oraret dhe aksesin kontaktoni institucionet përkatëse.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit · Bashkia Vlorë
Foto: Pasztilla aka Attila Terbócs, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Xhamia e Muradies
Monument i shekullit XVI në qendër të Vlorës, një nga shembujt më të vlerësuar të arkitekturës së kultit në vend. Respektoni përdorimin fetar të objektit.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: FloKrass, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Kalaja e Kaninës
Mbi kodrat e Kaninës, kalaja ofron një pamje të plotë mbi qytetin, gjirin dhe ishullin e Sazanit. Fortifikimi është pjesë e historisë së gjatë të gjirit të Vlorës. Rekomandohen këpucë të përshtatshme për terrenin.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 20 · Agjencia Kombëtare e Turizmit
Zvërneci dhe laguna e Nartës
Ishulli i gjelbër me manastirin e Shën Marisë, i lidhur me tokën nëpërmjet një ure druri, dhe laguna e Nartës me shpendët e saj. Një ndalesë që lidh natyrën me trashëgiminë shpirtërore.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Decius, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Karaburuni dhe ishulli i Sazanit
Parku Kombëtar Detar Karaburun–Sazan, i vetmi park detar në Shqipëri, me gjire, shpella dhe ujëra të pastra. Vizitohet nga deti me operatorë vendas; itinerari varet nga moti dhe rregullat e zonës së mbrojtur.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Pasztilla aka Attila Terbócs, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Shpella e Haxhi Alisë
Shpella më e njohur detare e Karaburunit, e lidhur me legjendat e bregdetit. Vizita bëhet vetëm nga deti; konfirmoni kushtet dhe pajisjet e sigurisë me operatorin.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Univlora, domen publik, Wikimedia Commons
Gjiri i Gramës
Gji i Karaburunit me qindra mbishkrime në greqisht dhe latinisht të gdhendura në shkëmb nga detarët e antikitetit, që e përdornin si strehë. Mbishkrimet nuk duhen prekur apo dëmtuar.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 31
Parku Kombëtar i Llogarasë
Pyjet e pishës së zezë dhe të bredhit në qafën e Llogarasë, mbi 1.000 m lartësi, me pamje drejt Rivierës dhe Detit Jon. Për ecje malore kontrolloni motin dhe orientohuni me guidë vendase.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Igiann, domen publik, Wikimedia Commons
Parku arkeologjik i Orikut
Mes detit dhe lagunës, Oriku ruan gjurmët e një qyteti antik me rol të rëndësishëm në historinë e gjirit të Vlorës: fortifikimet, shkallaret dhe një monument i interpretuar fillimisht si teatër dhe më pas i lidhur me administrimin e ujit.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 27
Kisha e Marmiroit
Kishë mesjetare pranë Orikumit, me planimetri në formë kryqi, kupolë dhe absidë, e vendosur mes lagunës dhe shpateve malore.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 30
Tragjasi i Vjetër
Fshat i braktisur me shtëpi prej guri, i shkatërruar gjatë Luftës së Dytë Botërore. Arkitektura e banesave dhe rrugicat ruajnë kujtesën e vendbanimit. Qëndroni në rrugët e sigurta dhe mos hyni në ndërtesat e dëmtuara.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 25
Kalaja e Gjon Boçarit
Pranë Tragjasit, një fortifikim me planimetri katërkëndëshe, mure, kulla dhe frëngji. Ndalesë plotësuese për një ditë kushtuar trashëgimisë së Orikumit dhe Tragjasit.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 26
Bashkia Selenicë
Parku arkeologjik i Amantias
Qytet antik ilir në brendësi të territorit, pranë Plloçës. Stadiumi është një nga monumentet më përfaqësuese, krahas fortifikimeve, portave, tempullit dhe gjurmëve të bazilikës paleokristiane.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 18
Ura e Bratit dhe lugina e Shushicës
Ura e gurit mbi Shushicë dhe peizazhi i luginës janë një ftesë për turizëm rural, fotografi dhe njohje të fshatrave të zonës. Gjendja e shtigjeve pranë lumit duhet verifikuar në vend.
Burimi: Bashkia Selenicë
Foto: Pasztilla aka Attila Terbócs, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Bashkia Himarë
Kalaja e Himarës
Vendbanim i vjetër i fortifikuar mbi qytet, me pjesë të mureve, rrugica prej guri dhe kisha. Një shëtitje kulturore përtej plazheve; respektoni banorët dhe përdorimin fetar të kishave.
Burimi: Bashkia Himarë
Foto: Pasztilla aka Attila Terbócs, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Himara dhe plazhet e saj
Spile, Potami, Livadhi dhe Llamani janë pikat e nisjes për të njohur bregdetin e Himarës, duke e ndërthurur pushimin në det me shëtitjet në qytet.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Gjiri i Gjipesë
Gji mes shkëmbinjve në grykën e kanionit, një nga peizazhet më të veçanta të Rivierës. Aksesi bëhet në këmbë ose nga deti, sipas përgatitjes dhe kushteve të ditës.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Foto: Pudelek, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Porto Palermo
Gji i mbrojtur me kështjellën e Ali Pashë Tepelenës në gadishullin e vogël. Ndalesë ku peizazhi detar takon arkitekturën mbrojtëse. Kontrolloni orarin e hyrjes para nisjes.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 40 · Bashkia Himarë
Qeparoi i Vjetër dhe fshatrat e bregut
Fshati i vjetër prej guri mbi Qeparo dhe shtegu Kudhës–Qeparo i Vjetër–Borsh tregojnë Rivierën përtej plazhit. Verifikoni shenjimin dhe gjendjen e shtegut.
Burimi: Bashkia Himarë
Foto: Leeturtle, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Borshi dhe ullishtet
Një nga plazhet më të gjata të Jonit, me ullishte të vjetra në terraca dhe kalanë e Sopotit mbi fshat.
Burimi: Bashkia Himarë
Foto: Steffen Schmitz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Bashkia Sarandë
Parku Kombëtar i Butrintit
Qytet antik në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 1992. Teatri, pagëzimorja, bazilika, fortifikimet dhe banjat romake dëshmojnë mbi 2.500 vjet histori, në një peizazh liqeni e kënetash. Për bileta dhe orare konsultoni administratorin e parkut.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 58 · UNESCO
Saranda dhe Ksamili
Qyteti bregdetar dhe ishujt e Ksamilit, pikënisje për vizitat në Butrint dhe në jug të qarkut. Gjatë verës lini kohë shtesë për lëvizjet.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit
Sinagoga dhe bazilika e Sarandës
Në qendër të qytetit, një kompleks i antikitetit të vonë me mozaikë, ku motivi i menorasë dëshmon praninë e komunitetit hebre. Mozaikët janë të mbrojtur; respektoni kufizimet e aksesit.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 51
Manastiri i Dyzet Shenjtorëve
Rrënojat mbi Sarandë i përkasin një qendre të rëndësishme pelegrinazhi të krishterimit të hershëm. Prej kushtimit ndaj Dyzet Martirëve vjen edhe emri i qytetit.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 52
Kalaja e Lëkurësit
Fortifikim me kulla mbi kodrën e Sarandës, me pamje mbi qytetin, gjirin dhe Korfuzin.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 54
Bashkia Delvinë
Kalaja e Delvinës dhe qyteti
Mbi një kurriz shkëmbor, kalaja ruan gjurmë të fazave të ndryshme të ndërtimit. Qyteti, me lagjet dhe kompleksin e Xhermehallës, shtrihet në një luginë të gjelbër mes maleve.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 73 · Bashkia Delvinë
Xhamia e Gjin Aleksit, Rusan
Monument kulture në fshatin Rusan, pranë Delvinës. Kombinojeni me vizitën në Delvinë dhe në Kamenicë.
Burimi: Bashkia Delvinë
Foto: Decius, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Rrënojat e Kamenicës
Vendbanim mesjetar i braktisur pranë Delvinës, me banesa, rrugica dhe gjurmë të dy kishave. Këshillohet orientim lokal për terrenin.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 72
Foto: Megi123Q, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Bashkia Finiq
Parku arkeologjik i Finiqit (Foinike)
Kryeqyteti i Kaonisë në antikitet, me akropol, teatër, agora dhe banesa, mbi fushën e Vurgut. Udhëzuesi përshkruan edhe “Shtëpinë me dy peristile”.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 68
Manastiri i Shën Kollit, Mesopotam
Kishë e shekullit XIII me arkitekturë të veçantë dhe gjurmë fortifikimi, në luginën e Bistricës. Respektoni përdorimin fetar të objektit dhe komunitetin vendas.
Burimi: Udhëzuesi kulturor GET, f. 70
Syri i Kaltër
Burimi karstik i Bistricës, me ujë të kaltër e të thellë mes gjelbërimit. Monument natyre; ndiqni shtigjet e lejuara dhe rregullat e zonës.
Burimi: Agjencia Kombëtare e Turizmit · Bashkia Finiq
Foto: GumYBo, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Bashkia Konispol
Konispoli dhe tradita e jugut
Peizazhi rural, kënga dhe traditat e jugut. Nga kodrat e zonës shihen Deti Jon, Butrinti dhe Korfuzi. Për vizitat në shpellat e zonës kërkoni orientim lokal.
Burimi: Bashkia Konispol
Itinerare orientuese
Itineraret janë sugjerime orientuese. Oraret, transporti dhe kushtet e hyrjes konfirmohen te administratorët përkatës para nisjes.
Udhëzues dhe burime
- Udhëzuesi kulturor GET – Vlorë dhe Thesproti, botim i projektit Get Experience Tourism, me përshkrimin e monumenteve kryesore të qarkut.
- Agjencia Kombëtare e Turizmit – informacion për destinacionet, itineraret dhe shërbimet turistike.
- UNESCO – Butrinti, Trashëgimi Botërore.
- Faqet e bashkive të Qarkut Vlorë.
Fotografitë e monumenteve: Udhëzuesi kulturor GET, Këshilli i Qarkut Vlorë. Fotografitë e tjera: arkivi i Këshillit të Qarkut Vlorë dhe Wikimedia Commons; autori dhe licenca shënohen te secila fotografi.